بررسی تاثیر روانی رنگ و رنگکاری بر دکوراسیون داخلی

رنگ تاثیر فیزیکی و روحی خاصی را برروی افراد میگذارد و افراد واکنشهای متفاوتی نسبت به رنگهای مختلف از خود نشان می دهند، عکس العمل افراد به فاکتورهای

رنگ تاثیر فیزیکی و روحی خاصی را برروی افراد میگذارد و افراد واکنشهای متفاوتی نسبت به رنگهای مختلف از خود نشان می دهند، عکس العمل افراد به فاکتورهای

بررسی تاثیر روانی رنگ و رنگکاری بر دکوراسیون داخلی

پنج‌شنبه ۲۷ تیر ۱۳۹۸  ۰ نظر   ۱۲۷ بازدید

. رنگ تاثیر فیزیکی و روحی خاصی را برروی افراد میگذارد و افراد واکنشهای متفاوتی نسبت به رنگهای مختلف از خود نشان می دهند، عکس العمل افراد به فاکتورهای

متعددی نظیر فرهنگ، جنسیت، سن، موقعیت احساسی و ذهنی، به تجربه های خاص فردی بستگی دارد. البته نوع و شدت این واکنش ها

نیز منحصر بفرد است. رنگها دارای نیروی خاصی هستند و هر یک از طیفها یک احساس عمیق را در محیط القا میکنند. رنگ ها عمیقا

بر حالات، روحیه، رفتار و روربط عمومی و اجتماعی تاثیر میگذارند و سبب میشوند شما شدیدا احساس اعتماد به نفس و یا احساس نشاط

و سرزندگی کنید و همچنین این امکان وجود دارد که احساس کسلی و بی حوصلگی را به شما القا کنند. رنگی که برای دکوارسیون

اتاقهای منزل خود انتخاب و استفاده میکنید نیز عمیقا در حالات روحی و روانی حاکم در منزل شما موثر است. بنابراین به نقش و تاثیر

انواع رنگها در محیط بایستی توجه داشت تا انتخابی صحیح و مفید داشته باشید و بتوانید از محیط پیرامون خود لذت ببرید. در رنگکاری

فضای داخلی بسته به محیط بایستی فاکتور های متفاوتی را در نظر گرفت :

- سن کاربر؛

- نوع فعالیت؛

- رنگهای طبیعی موجود در محیط؛

- شکل و حالت آیرودینامیکی محیط.

دراین مقاله سعی برآن است که به بررسی تاثیر هر رنگ و نحوه رنگکاری بر دکوراسیون داخلی به جزء پرداخته شود تا با به

کارگیری هر رنگ در محیط مناسب خود، از بالاترین تاثیر روانی آن استفاده گردد.

مقدمه
در سال 1666 ، اسحاق نیوتن، دانشمند نامدار انگلیسی، کشف کرد که چنانچه نور خالص سفید از یک منشور عبور داده شود، به رنگهای
قابل رؤیت تجزیه میشود. نیوتن همچنین کشف کرد که هر رنگ از یک طول موج منحصر به فرد تشکیل شده و قابل تجزیه به رنگهای
دیگر نیست. آزمایشهای بعدی نشان داد که با ترکیب نورها میتوان رنگهای مختلف را ایجاد کرد. برای مثال، نور قرمز در ترکیب با نور
زرد، رنگ نارنجی را به وجود میآورد. رنگی که بر اثر ترکیب دو رنگ دیگر به وجود آید را ترکیبی میگویند ( 1). بعضی از رنگها، مثل زرد
و ارغوانی، در صورت ترکیب شدن، همدیگر را خنثی میکنند و نور سفید میسازند. این رنگها را نیز رنگهای مکمل مینامند ( 2). رنگ
یکی از جالب ترین جنبه های دکوراسیون است. طراحان دکوراسیون امروزه بیش از هر چیز به سلیقه و روحیات ساکنین خانه توجه میشود.
هر یک از ما احتمالاً ایدههایی درباره رنگهای مورد علاقه خود داریم و انتخاب و سلیقه ما اغلب بهترین راهنما برای انتخاب مجموعه
رنگی مناسب برای محل زندگی و منزلمان است. امروزه ثابت شده است رنگها براحتی روی سیستم عصبی، قدرت بینایی، سیستم گوارش،
حالات روحی روانی افراد و اخلاق فردی آنها تاثیر میگذارند، بنابراین برای استفاده مفید از رنگ لازم است اثر روانشناختی آن را که
میتواند در انتخاب دکوراسیون، لباس، محیط و... وارد عمل شود، درک کنیم. گاه به کارگیری رنگهای نامناسب ، تاثیرات منفی بر مذاهب،
فرهنگها، خلق و خوی افراد و راندمان کاری گذاشته که در دراز مدت تاثیرات مخرب آن آشکارا به چشم میخورد. طراحی داخلی و
ساختمانی شامل کاربردی از بسیاری از عناصر بهم پیوسته از قبیل ، فضا ، شکل ، ساختار ، نور ، بافت می شود و یکی از تصمیمات مهم در
مورد دکوراسیون داخلی رنگ و رنگکاری میباشد( 3). رنگ جزء مهمی در ایجاد سطح کیفی داخل ساختمان است، می بایست قبل از
هرچیز طرح کلی رنگ را در روند طراحی مورد بررسی قرار داد. بهترین رویکرد نسبت به انتخاب رنگ این است که آن را جزء مهمی در
طراحی در نظر بگیرم به جای آنکه آنرا به شکلی سطحی و پیش پا افتاده بعد از اتمام کار مورد توجه قرار دهیم. طراحی موثر رنگ ها هیچ
هزینه اضافی در ساخت و نوسازی داخل ساختمان تحمیل نمیکند. فقط کافی است که آن را از جلوتر در دستور کار قرار دهیم. بهترین کار
اینست که رنگ های وسایل و دیوارها را به منظره جزئی در اهداف کلی طراحی در نظر بگیریم. آیا محیط باید آرام بخش یا شاد یا هیجان
انگیز باشد ؟ آیا سطح داخلی باید یک پیش زمینه خنثی را برای اساس منزل داشته باشد و یا خود به تنهایی تند و چشمگیر به نظر برسد ؟
موفقترین طراحیهای داخلی رنگها در مقابل اهداف کلی طراحی بسیار تاثیر پذیرند. اولین گام تعیین اهداف طراحی است . سپس
مشخص کنید که آیا رنگ می تواند در پدید آوردن حالتی بکار رود یا به عنوان راه حلی برای مشکلات مربوط به طراحی داخلی عمل کند.
رنگ، ابزار مناسبی برای جلب توجه به سوی جنبه های مطلوب و یا استتار جنبههای نامطلوب محیط است . برخی از وظایف مهمی که بر
عهده رنگ است شامل موارد زیر است(ماهنامه طراحی داخلی) :
- برانگیختن احساسات و ایجاد حال و هوای خاص در محیط.
- متمرکز و یا منحرف کردن توجه
- تنظیم مقیاس فضا برای این که کوچکتر و یا بزرگتر به نظر برسد
- تقسیم و تعیین فضا
- وحدت و یا یکپارچگی فضا
تاثیر روانی رنگ ها از لحاظ علمی
تاثیر روانی رنگ ها از لحاظ علمی به دو بخش زیر تقسیم می شوند :
الف: مربوط است به دریافت احساس رنگ (فامداری) که از طیف مرئی ناشی نشده باشد این را احساس ذهنی مینامند. هرگاه
فشار ملایم بر روی پلکهای بسته وارد آید، و یا انسان در یک اتاق تاریک از طریق پیشانی تحت تاثیر شوک الکتریکی قرار گیرد. در هر دو
مورد، احساس رنگ، فامدار به وجود میآید احساس مزبور ناشی از اثر مرئی خارج از چشم نیست، بلکه احساس ذهنی است. علت این پدیده،
تحریک اعصاب شبکیه به وسیله فشار یا الکتریسیته است. اصولاً دیدن رنگ ذهنی مبتنی است بر دو پدیده که با هم قرابت دارند: یکی
تصویر، که عبارت است از احساس رنگ پس از رفع تاثیر یک محرک، (Contrast) و دیگری تباین (After_ Tmage) پس تصویر
به عبارت دیگر، احساس بصری است که بلافاصله پس از قطع تحریک عامل خارجی حاصل میشود. پس تصویر دو گونه است، مثبت و
منفی: نوع مثبت پس تصویر آن است که رنگ احساس شده، همان رنگ محرک است. یعنی پس تصویر قرمز همان فام قرمزی است که
چشم را تحریک کرده است. این پس تصویر پس از مدتی ذخیره شدن به یک محرک شدید(مثلاً نور یک پروژکتور) و پس از بستن چشمها
اتفاق می افتد. پس تصویر منفی آن است که احساس شده، مکمل رنگ محرک است؛ مثلاً پس تصویر قرمز؛سبز است.
پس تصویر منفی هنگامی رخ میدهد که بعد از ذخیره شدن به یک محرک شدید، چشمها به یک سطح سفید خالی و یا خاکستری معطوف
شوند، علت پس تصویر مثبت را تداوم روند شیمیایی در شبکه پس از رفع اثر محرک، ذکر میکنند، درباره علت پس تصویر منفی، غالباً روند خستگی شبکیه را مطرح، می سازد( 4).
ب: اثرات ذهنی رنگهای عینی. زمینه دیگر ملاحظه روانشناختی، به احساسهای معینی مربوط میشود که رنگهای عینی در بیننده
ایجاد میکنند؛ به عبارت دیگر در اینجا رابطه رنگهای عینی با اثرات ذهنی شان مورد بحث است. مثلاً آشکاراست که برخی فامها، پیش
آینده هستند و موجب می شوند که اشیا نزدیکتر به نظر آیند ؛ بر عکس، برخی فامها پس رونده هستند و موجب میشوند تا اشیا دورتر به
نظر آیند. همچنین فامهای دارای طول موج بلندتر( مثل قرمز و نارنجی) گرمتر از فامهای طول موج کوتاهتر(مثل آبی و سبز) احساس می-
شوند . حساس گرمی و سردی، پیش آیندگی وپس روندگی در واقع اثرات ذهنی رنگهای عینی هستند که از جنبه روانشناسی رنگ و نه از
جنبه فیزیولوژیک رنگ، مورد بحث قرار میگیرد.
آشنایی با تأثیر رنگ در چیدمان
همه ما بارها و بارها اهمیت رنگها را در زندگی حس کرده ایم. این عنصر اساسی در چیدمان منزل نیز نقشتأثیرگذاری دارد( 4). بنابراین، با
بهره مندی از آن می توانیم خانه ای شاد، دل انگیز و امن داشته باشیم. به همین دلیل لازم است زبان و معنای رنگها را بدانیم تا بدرستی از
آنها استفاده کنیم. به طور کلی رنگها دو دسته اند: رنگهای اصلی که شامل زرد، آبی، قرمز و رنگهای فرعی نظیر سبز، بنفش، نارنجی، زرد
مایل به سبز، سبز مایل به آبی، آبی مایل به سبز، بنفش مایل به قرمز و... که از ترکیب رنگهای اصلی به وجود می آیند .
البته، تقسیم بندی دیگری هم برای رنگها مطرح میشود. به این ترتیب که آنها را در دو گروه رنگهای گرم و سرد قرار می دهند.
برای تشخیص این مسأله باید در چرخه رنگ خطی از زرد به بنفش بکشید. رنگهایی مثل سبز و فیروزه ای که در ترکیب آنها آبی به کار
رفته، در سمت چپ خط قرار دارند که به عنوان رنگهای سرد نامیده می شوند. این رنگها به طور کلی خاصیت آرام بخشی دارند. رنگهایی
نظیر صورتی، نارنجی و... در طرف راست خط قرار دارند و در ساختمان آنها قرمز به کار رفته که به عنوان رنگ گرم شناخته می شوند .
بنابر پژوهشهای متعدد، این گونه رنگها بیانگر احساسات مختلف هستند که از خوش بینی محضتا خشونت شدید را در بر می گیرد .
تناسب با فضای خانه از الگوهای هماهنگ زیر در چیدمان منزل می توان استفاده کرد :
* الگوی تک رنگ: در این الگو می توان از یک رنگ برای چیدمان محیط بهره برد.
* شیوه کنتراست: در این روشبا استفاده از دو رنگ متضاد نظیر آبی و نارنجی می توان فضایی دلخواه ایجاد کرد.
* الگوی مشابه: در این روش اگر رنگ زرد را انتخاب می کنید، می توانید برای تکمیل از رنگهای نارنجی بهره بگیرید.
* استفاده از رنگهای گوناگون: این شیوه گرچه الگویی رایج است، اما باید توجه داشت در این روش، هماهنگی رنگها دقیق صورت بگیرد تا از نظر زیباشناسی چشم نواز باشد.

نگاه کلی به معنی رنگها
سردی و گرمی:
شامل حس درونی رنگ هاست که از طبیعت الهام گرفته است. قرمز زرد نارنجی و بنفش مایل به قرمز گرم هستند و رنگ های آبی سبز و
بنفشمایل به آبی از رنگ های سرد محسوب می شوند. عموماَ ترکیب رنگهای هر گروه نیز به شرط عدم تمایل به تیرگی شدید از گرمی و
سردی همان گروه تبعیت می کنند.
تضاد رنگ ها:
خصیصهای از رنگ است که بستگی تام به مشخصات رنگهای مجاور دارد و عبارت است از اختلاف بین تیره و روشن در یک تصویر. اگر
تضاد کم باشد تصویر مسطح دیده می شود و حالت عمق و برجستگی آن از بین می رود. تضاد رنگ متعلق به شخصیت های شاد، پر
تحرک و اجتماعی است و عدم تضاد مربوط به شخصیت های آرام، خنثی و تأثیر پذیر است. اما این تعبییر همه جا عمومیت ندارد بلکه به
تناسب شرایط زمانی و مکانی متغییر است.
مکمل:
حالتی از همنشینی رنگ هاست که در آن رنگ ها دو به دو در کنار هم بیشترین هماهنگی و هارمونی را با هم ایجاد می کنند و بیننده را
آزار نمی دهد. در عین حال خلا کمبود رنگ را پر می کنند.
اثرات روانی رنگهای مختلف در دکوراسیون
رنگ زرد:

ویژگی:درخشندگی, حس خوش بینی و دلگرمی. رنگ زرد باعث بهبود فعالیت های ذهنی و بیشتر شدن اشتها نیز می شود (5)
کاربرد: در آشپزخانه, اتاق کارو اتاق نشیمن هم چنین به ندرت و بصورت خیلی ناچیز در اتاق خواب بزرگسال می توان از رنگ زرد استفاده
کرد اما استفاده از این رنگ در اتاق نوزادان توصیه نمی شود.
رنگ نارنجی:
ویژگی: رنگیست بسیار گرم, محرک و شادی آور که گرمابخش محیط می باشد.
کاربرد: در ورودی و راهروها, اتاق غذاخوری و اتاق نشیمن. رنگ نارنجی رنگی محرک است بنابراین می توان از آن به مقدار کم و بصورت
ملایم در اتاق خواب و اتاق کار نیز استقاده نمود.
رنگ قرمز:
ویژگی: قرمز رنگ عشق,تحرک و انرژی است.قرمز ضربان قلب را افزایش می دهد و باعث نشاط و سرزندگی می شود.
کابرد: در اتاق غذاخوری,آشپزخانه, راهروها و اتاق بازی کودکان. از آنجا که قرمز میزان ضربان قلب را افزایش می دهد توصیه می شود از
این رنگ بصورت محتاطانه در اتاق خواب و اتاق کار استفاده شود.
رنگ صورتی:
ویژگی: رنگ آرامش,احساس قوت قلب و لطلفت است.صورتی رنگی است که احساس آرامش و تکامل را القا می کند.
کاربرد: در اتاق خواب, اتاق کودک, اتاق نشیمن,سرویس های بهداشتی و هال. صورتی تا حدودی باعث کم شدن اشتها میگردد بنابراین
استفاده از آن در آشپزخانه و اتاق نشیمن توصیه نمی شود.
رنگ بنفش تیره:
ویژگی: رنگی الهام بخش و موقر است حس هدف مندی و انگیزه را در فرد القا می کند.
کاربرد: در اتاق خواب و اتاق نشیمن. هم چنین از طیف ملایم آن مثلا بنفشیاسی نیز برای اتاق نشیمن ,اتاق خواب و سرویس های
بهداشتی مناسب می باشد.
رنگ آبی:
ویژگی: رنگ آرامش, التیام و رهاییست.آبی یک محبوبیت جهانی دارد که همواره در همه جا سمبل رفع تنش و خستگی است و باعث
ارتقای روابط می گردد.
کاربرد: در اتاق کار و اتاق مطالعه, سرویس بهداشتی , اتاق نشیمن و اتاق خواب. آبی رنگ آرامش است بنابراین از آن بصورت هوشمندانه و
بسیار کم در هال و آشپزخانه و جاهایی که در آن فعالیت هایی صورت میگیرد استفاده کنید.
رنگ سبز:
ویژگی: رنگ سبز رنگ آرامش و نشاط است هم چنین سبز رنگ هماهنگی و عدالت است.
کاربرد: این رنگ در اکثر فضاها قابل استفاده است و چون رنگ هماهنگی است می توان آن را با رنگ های دیگر ترکیب کرد.
رنگ قهوه ای:
ویژگی: رنگ راحتی و رنگ طبیعت است. با اینکه رنگ قهوه ای جزء رنگ های اصلی چرخه رنگ نیست اما دارای قدرت فوق العادهای
می باشد.

کاربرد: در بسیاری از اتاق ها مخصوصا در اثاثیه و مبلمان

از آنجا که اتاق خواب خصوصی ترین فضا در هر خانه است، در طراحی دکوراسیون و انتخاب رنگ آن باید پیش از هر چیز سلیقه و نیازهای
شخصی صاحب آن را در نظر گرفت، با این وجود نباید از اصول طراحی رنگ در دکوراسیون و تاثیرات ناخودآگاهی که هر یک از خانواده-
های رنگی بر روی روح و روان ما به جا میگذارد، غافل شد (6). ضمن مدنظر داشتن سلیقه ی صاحب اتاق خواب باید کاربرد یک اتاق
خواب را نیز در نظر داشت. یک اتاق خواب باید همواره فضایی آرامش بخش و راحت باشد که مکانی مناسب برای خواب و استراحت را
فراهم آورد. هنگام طراحی رنگ یک اتاق خواب بهتر است از انتخاب رنگهای درخشان پرهیز کنیم. چرا که ممکن است هنگام استراحت
این رنگها آزاردهنده به نظر برسند؛ اما چنانچه رنگهای زنده را بیشتر می پسندید، سایههای مختلف رنگ آجری در کنار کرمهای غنی و
سیاه میتواند انتخابی مناسب باشد. اگر به دنبال اتاق خوابی با فضای گرم سنتی و اندکی تجملی هستید، استفاده از رنگهای به کار رفته در
صنایع دستی شرقی راه حلی مناسب برای دستیابی به چنین فضایی است. رنگهای گرمی چون طلایی، نارنجی ها، قرمزهای پرمایه و آجری
های به کار رفته در طرحهای سنتی شرقی عاملی مهم در ایجاد نمایی باشکوه و گرم در یک دکوراسیون هستند. علاوه بر به کارگیری این
رنگها در فضای اتاق استفاده از پارچه های ابریشمی و کتان طرحدار، تابلوها و مجسمههای زینتی شرقی، پارچههای سوزندوزی و قلمکار
غنا جذابیت این دکوراسیون را دوچندان می کند. برای نیل به موفقیت در ترکیب سطوح طرحدار گوناگون در چنین دکوراسیونی لازم است
سطوحی ساده و روشن به منظور استراحت چشم در فضای اتاق در نظر گرفته شوند که رنگ ساده و روشن روی دیوارهای اتاق می تواند
این نقش را به خوبی ایفا کند. همچنین آویزهای پارچهای در قسمت بالا و پشت تخت فضایی رمانتیک و خاص به اتاق می بخشد و می
تواند تختخواب را بیش از پیش به کانون توجه در اتاق تبدیل کند. در مقابل دکوراسیون های سنتی دکوراسیونهای تک رنگ قرار گرفته
اند که با به کارگیری تنالیته های مختلف یک رنگ فضایی آرام و یکنواخت را پدید می آورند. رنگهای روشن نمای آفتابی و پرنشاط و در
همان حال ساده و آرامش بخش را در برابر دیدگان بیننده قرار می دهند. ترکیب رنگهای زرد و سبز از آنجا که سبز یکی از رنگهای مشتق
شده از زرد است، در فضای اتاق خواب بسیار موفق و مناسب خواهد بود .اما باید به خاطر داشته باشیم که غالب شدن رنگ سبز بر زرد در
یک اتاق نشیمن بر جذابیت و زندگی در آن می افزاید، اما در یک اتاق خواب اختصاصی قسمت اعظم فضا به رنگ زرد سادگی و آرامشی
که لازمه یک اتاق خواب است به آن می بخشد؛ حال آن که غالب شدن رنگ سبز در اتاق خواب بیش از میزان لازم به فضا شور و انرژی
میبخشد

دیدگاه خود را بیان کنید

02165468662
کارشناسان خارج از دسترس